ADHD: Hersenen op Hol?

Wij zijn doorlopend op zoek naar deelnemers aan ons nieuwe
onderzoeksproject:

Oeps - dat was niet de bedoeling!

De moderne maatschappij stelt hoge eisen aan ons vermogen om ordening aan te brengen in de veelheid van informatie waarmee we dagelijks worden gebombardeerd. Het vooruitzicht dat bepaald gedrag leidt tot beloning of straf, helpt ons prioriteiten te stellen bij het selecteren van relevante informatie. Personen met 'attention-deficit / hyperactivity disorder' (ADHD) lijken hier moeite mee te hebben. Zij laten zich gemakkelijk afleiden, waardoor zij niet toe komen aan wat zij van plan waren - vandaar hun chaotische, vergeetachtige en verstrooide gedrag.

Ons onderzoek richt zich op hersenprocessen die hieraan ten grondslag liggen. Het brein beschikt over een soort alarmcentrale, die bliksemsnel registreert wanneer het eigen gedrag (of de consequenties daarvan) niet meer overeen komt met het oorspronkelijke plan. Op het plaatje hieronder ziet u de 'cingulaire schors' (in oranje weergegeven), een belangrijke schakel in dit mechanisme.

De activiteit van de cingulaire schors onderzoeken wij onder andere met behulp van 'elektro-encephalographie' (EEG), een techniek waarmee hersenactiviteit in kaart gebracht kan worden. Hiervoor worden elektroden aan de buitenkant van het hoofd geplaatst die de elektrische activiteit van het brein registreren. De gemeten voltagefluctuaties weerspiegelen de reacties van de hersenen op prikkels, in dit geval op interne of externe negatieve feedback. Zijn de consequenties van ons gedrag onverwacht of ongewenst, dan wordt namelijk een signaal afgegeven, ook wel de 'oeps respons' genoemd. Dit signaal schudt andere hersengebieden wakker om huidige misstappen te herstellen en toekomstige te voorkomen.

Eerder onderzoek heeft laten zien dat deze respons duidelijk verminderd is bij kinderen met ADHD. Deze kinderen bleken niet alleen minder alert te zijn op hun eigen vergissingen, maar ook op de komst van feedback van buitenaf. Bovendien reageerden zij minder heftig op feedback wanneer deze toekomstige straf aankondigde (in ons onderzoek betekende 'straf' het moeten inleveren van eerder verdiend geld). Dit zou wel eens kunnen verklaren waarom veel patiënten met ADHD risicovol gedrag vertonen zoals rijden onder invloed, gokken of drugsgebruik.

Voor dit onderzoek zijn wij op zoek naar ouders van kinderen met ADHD in de leeftijd van 8 tot 12 jaar die bereid zijn om twee keer voor onderzoek naar de Universiteit Leiden te komen.

De eerste keer laten we de kinderen een aantal spelletjes op de computer uitvoeren, waarbij zij door middel van 'trial-en-error' de regel moeten zien te achterhalen (bijvoorbeeld: druk altijd met de rechter wijsvinger op een knop wanneer je een bus op het scherm ziet). Zij moeten daarbij gebruik maken van de feedback van de computer. De tweede keer doen we soorgelijke computertaakjes, maar meten tegelijkertijd ook het EEG van de kinderen.

Links onder 'deelname' vindt u meer informatie over deelname aan dit onderzoek.